Potoczny „bez” to najczęściej lilak pospolity (Syringa vulgaris). Posadź go w słonecznym miejscu, w żyznej, przepuszczalnej glebie o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Najlepszy termin przypada na wiosnę albo jesień, a rośliny uprawiane w pojemnikach można sadzić przez większą część sezonu.
Lilak czy bez czarny?
Nazwa „bez” bywa używana w odniesieniu do dwóch różnych roślin. Lilak jest krzewem ozdobnym, cenionym za pachnące kwiaty, natomiast bez czarny (Sambucus nigra) ma inne liście, kwiatostany i owoce. Rozpoznanie rośliny przed zakupem ma znaczenie, ponieważ różnią się także wymaganiami uprawowymi.
| Cecha | Lilak (Syringa) | Bez czarny (Sambucus) |
|---|---|---|
| Nazwa łacińska | Najczęściej Syringa vulgaris | Najczęściej Sambucus nigra |
| Kwiaty | Gęste, wydłużone wiechy, zwykle białe, różowe lub fioletowe | Płaskie baldachogrona, zazwyczaj kremowobiałe |
| Czas kwitnienia | Zwykle przełom kwietnia i maja lub maj | Najczęściej maj i czerwiec |
| Owoce | Tworzy suche torebki nasienne, nie jadalne | Wytwarza czarne owoce, wykorzystywane po odpowiednim przygotowaniu |
| Zastosowanie | Przede wszystkim krzew ozdobny | Roślina ozdobna i użytkowa |
W dalszej części chodzi o sadzenie lilaka. W szkółce szukaj nazwy Syringa, a nie Sambucus.
Kiedy sadzić lilaka i gdzie go umieścić?
Sadzonki z odkrytym korzeniem najlepiej sadzić wiosną lub jesienią. Dobrym terminem jest przełom marca i kwietnia, zanim roślina rozpocznie intensywny wzrost. Lilaki sprzedawane w pojemnikach można sadzić także w innych miesiącach, pod warunkiem że podłoże nie jest zamarznięte ani przesuszone.
Przed wykopaniem dołka wybierz miejsce, które zapewnia roślinie:
- Dużo słońca – w pełnym świetle lilak kwitnie najobficiej.
- Przepuszczalną glebę o umiarkowanej wilgotności.
- Podłoże żyzne, niezbyt piaszczyste i niepodmokłe.
- Odczyn obojętny lub lekko zasadowy, ponieważ lilak źle znosi kwaśną glebę.
Jak posadzić lilaka krok po kroku?
Przed rozpoczęciem przygotuj podstawowe narzędzia i materiały potrzebne do posadzenia krzewu:
- Łopatę lub szpadel.
- Dobrą ziemię ogrodową.
- Kompost albo dobrze rozłożony obornik.
- Wodę do podlania rośliny.
Następnie wykonaj kolejne czynności:
- Wykop dołek około dwa razy szerszy od bryły korzeniowej. Jego głębokość powinna pozwolić ustawić roślinę na takiej samej wysokości, na jakiej rosła w pojemniku lub szkółce.
- Spulchnij dno i boki dołka. Jeśli ziemia jest uboga, wymieszaj ją z kompostem. Nie wsypuj dużej ilości świeżego nawozu bezpośrednio pod korzenie.
- Wyjmij sadzonkę z pojemnika. Gdy korzenie są mocno zbite, delikatnie je rozluźnij. Przesuszoną bryłę korzeniową wcześniej namocz w wodzie.
- Ustaw lilaka w dołku i sprawdź, czy szyjka korzeniowa znajduje się na poziomie gruntu. Zbyt głębokie sadzenie może osłabić wzrost oraz ograniczyć kwitnienie.
- Zasyp korzenie przygotowaną ziemią, lekko ją ugniatając, aby usunąć większe puste przestrzenie.
- Podlej krzew obficie zaraz po posadzeniu. Woda powinna dotrzeć do całej bryły korzeniowej.
- Rozłóż wokół rośliny cienką warstwę ściółki, pozostawiając kilka centymetrów wolnego miejsca przy pniu.
Uwaga na kwaśną glebę. To jeden z częstszych powodów słabego wzrostu i skąpego kwitnienia lilaka. Jeśli podłoże ma wyraźnie kwaśny odczyn, zbadaj pH i popraw je zgodnie z zaleceniami dla konkretnej gleby. Nie stosuj wapna bez wcześniejszego sprawdzenia odczynu.
Jak pielęgnować lilaka po posadzeniu?
W pierwszym roku młody krzew potrzebuje przede wszystkim regularnego dostępu do wody. Nie oznacza to stałego zalewania podłoża. Podlewaj go wtedy, gdy ziemia przesycha, szczególnie podczas dłuższej suszy oraz w okresie po kwitnieniu.
Po posadzeniu zwróć uwagę na kilka prostych zasad:
- Usuwaj chwasty w pobliżu krzewu, aby nie konkurowały z nim o wodę.
- Utrzymuj ściółkę, która ogranicza parowanie i nagrzewanie podłoża.
- Nie nawoź nadmiernie azotem, ponieważ roślina może tworzyć dużo liści kosztem kwiatów.
- Po kwitnieniu usuwaj przekwitłe kwiatostany, nie uszkadzając młodych pędów.
- Jeśli pojawią się odrosty korzeniowe, wycinaj je przy nasadzie, zwłaszcza gdy krzew ma rosnąć w zwartej formie.
Właściwe stanowisko, niekwaśna gleba i prawidłowa głębokość sadzenia dają lilakowi dobry start. Młoda roślina może potrzebować czasu, zanim zacznie kwitnąć obficie, dlatego po posadzeniu najważniejsza jest regularna opieka i cierpliwość.
