Lawendę w gruncie najlepiej sadzić wiosną, od kwietnia do maja, po ustąpieniu przymrozków, albo wczesną jesienią – od drugiej połowy sierpnia do końca września. Wiosna jest bezpieczniejsza dla początkujących, ponieważ roślina ma cały sezon na ukorzenienie. Jesienią trzeba posadzić ją odpowiednio wcześnie, aby zdążyła przygotować się do zimy. O powodzeniu uprawy decyduje jednak nie tylko termin, lecz także przepuszczalne podłoże i dobry drenaż.
Kiedy najlepiej sadzić lawendę?
Wiosenne sadzenie wykonuje się po ogrzaniu gleby i zakończeniu ryzyka silnych przymrozków. W większości regionów Polski bezpiecznym terminem jest kwiecień i maj, przy czym w chłodniejszych miejscach lepiej poczekać do połowy maja. Roślina szybko rozpoczyna wzrost i ma kilka miesięcy na rozwinięcie korzeni.
Drugim terminem jest późne lato i wczesna jesień, najczęściej od drugiej połowy sierpnia do końca września. Ciepła gleba sprzyja ukorzenianiu, ale młoda lawenda musi zdążyć przyjąć się przed mrozem. W chłodniejszych rejonach kraju jesienne sadzenie wiąże się z większym ryzykiem, dlatego lepiej wybrać wiosnę.
Wiosna czy jesień – który termin wybrać?
| Termin | Zalety | Ryzyko |
|---|---|---|
| Kwiecień–maj | Roślina ma cały sezon na ukorzenienie, a ryzyko przemarzania młodej sadzonki jest mniejsze. | Po posadzeniu może wymagać regularnego podlewania, szczególnie podczas suchej wiosny. |
| Druga połowa sierpnia–wrzesień | Gleba jest ciepła, a niższe temperatury ograniczają parowanie wody. | Zbyt późne sadzenie skraca czas na ukorzenienie przed mrozem. |
Sadzonkę z pojemnika można posadzić także w innym okresie, ale nie rób tego podczas silnych upałów, długotrwałej suszy ani tuż przed spodziewanymi mrozami. W środku lata konieczne jest częstsze kontrolowanie wilgotności podłoża.
Jak prawidłowo posadzić lawendę?
Najlepiej wybrać lawendę wąskolistną (Lavandula angustifolia), która jest najpewniejszym gatunkiem do gruntu w polskim klimacie. Przed sadzeniem podlej bryłę korzeniową, aby nie rozpadała się podczas wyjmowania z doniczki. Następnie wykonaj kolejne czynności:
- Przygotuj stanowisko – usuń chwasty i spulchnij ziemię na głębokość około 25–30 cm. Przy ciężkim podłożu wymieszaj ją z piaskiem lub drobnym żwirem.
- Wykop dołek – powinien być mniej więcej dwa razy szerszy i głębszy niż bryła korzeniowa.
- Wykonaj drenaż – na dnie umieść kilka centymetrów keramzytu, żwiru albo drobnych kamyków. Na bardzo ciężkiej glebie lepsza będzie podwyższona rabata, ponieważ sam płytki drenaż może nie wystarczyć.
- Umieść sadzonkę – ustaw ją na takiej głębokości, na jakiej rosła w pojemniku. Szyjka korzeniowa nie powinna znaleźć się głęboko pod ziemią.
- Zasyp i podlej – uzupełnij dołek lekkim podłożem, delikatnie je dociśnij i podlej roślinę. Później pozwól ziemi lekko przeschnąć przed kolejnym podlewaniem.
- Zachowaj odstępy – zwykle wystarcza 30–40 cm, a wyższym odmianom i mieszańcom warto zapewnić 40–50 cm.
Nie sadź lawendy w mokrej, zbitej glinie bez poprawy odpływu wody. Nadmiar wilgoci przy korzeniach jest w polskich warunkach częstszą przyczyną zamierania rośliny niż sam mróz. Podmokłe podłoże sprzyja gniciu korzeni, a zimą zwiększa ryzyko ich przemarzania.
Jakie warunki powinno mieć stanowisko?
Przed sadzeniem sprawdź najważniejsze cechy miejsca:
- Pełne słońce – lawenda potrzebuje co najmniej 6 godzin światła dziennie. Dobrze sprawdza się wystawa południowa, zachodnia lub nieocieniona wschodnia.
- Przepuszczalna gleba – podłoże powinno szybko odprowadzać wodę i nie tworzyć zastoin po deszczu.
- Odczyn pH 6,5–7,5 – lawenda preferuje ziemię obojętną lub lekko zasadową. Kwaśne podłoże można, po sprawdzeniu pH, wzbogacić odpowiednim wapnem ogrodniczym lub dolomitem.
- Osłona przed zimnym wiatrem – ciepłe, przewiewne miejsce przy ścianie lub na lekkim wzniesieniu ogranicza ryzyko zawilgocenia i przemarzania.
W donicy zasady są podobne. Pojemnik musi mieć odpływ wody i najlepiej co najmniej 10 litrów pojemności. Lawenda francuska jest mniej odporna na mróz, dlatego częściej uprawia się ją w pojemniku i zimuje w osłoniętym miejscu. Donicę z lawendą warto zabezpieczyć przed przemarzaniem bryły korzeniowej.
Dlaczego lawenda po posadzeniu marnieje?
Najczęstszym problemem jest przelanie. Objawami mogą być więdnięcie mimo wilgotnej ziemi, brązowienie pędów i ciemnienie podstawy rośliny. Nie podlewaj lawendy według stałego harmonogramu. Młodą sadzonkę podlej po posadzeniu i kontroluj podłoże, ale nie utrzymuj go stale mokrego.
Lawenda może także słabo rosnąć w zbyt kwaśnej glebie, w cieniu albo po posadzeniu zbyt głęboko. Nie pomaga również sadzenie podczas upału bez późniejszego nawadniania. Po jesiennym terminie młode rośliny warto osłonić przed silnym mrozem stroiszem lub lekką agrowłókniną. Okrycie powinno przepuszczać powietrze, ponieważ szczelna osłona zatrzymuje wilgoć.
W większości ogrodów najbezpieczniejszy wybór to posadzenie lawendy wąskolistnej wiosną, na słonecznej rabacie z lekką glebą i sprawnym odpływem wody. Jeśli stanowisko jest suche i przepuszczalne, roślina ma znacznie większą szansę przetrwać zimę niż lawenda posadzona w idealnym terminie, ale w mokrej ziemi.
